Borstelblok: zo werkt een messenblok zonder sleuven

Een borstelblok is een messenblok zonder vaste sleuven. In plaats van gezaagde gleuven zit er een dichte vulling van kunststof haren of buigzame staafjes in. Je steekt een mes erin waar ruimte is en de vulling sluit zich om het lemmet. Daardoor past bijna elk mes, van een klein schilmes tot een breed santokumes, en raken de lemmeten elkaar niet. Zoek je een plek op het aanrecht voor messen die je al hebt, in allerlei vormen en maten, dan is een borstelblok meestal de flexibelste keuze.

Hieronder lees je hoe een borstelblok werkt, waarin het verschilt van een klassiek blok met sleuven of een magnetische houder, welke messen erin passen en hoe je het hygiënisch houdt. Twijfel je nog tussen een blok mét messen en een leeg blok? Lees dan eerst Messenblok kopen: met messen erin of een leeg blok?

Wat is een borstelblok precies?

Een borstelblok bestaat uit twee delen: een stevige behuizing, meestal van kunststof of staal, en een vulling die de messen vasthoudt. Die vulling is een bundel dunne kunststof haren of iets dikkere, buigzame staafjes die dicht tegen elkaar staan. Een lemmet duwt ze opzij en wordt aan alle kanten licht vastgeklemd.

Het grote verschil met een traditioneel houten messenblok: er zijn geen vaste openingen. Bij een blok met sleuven bepaalt de fabrikant hoeveel messen erin gaan en hoe breed en lang ze mogen zijn. Bij een borstelblok bepaal je dat zelf. Zolang er plek is in de vulling en de lemmeten elkaar niet raken, kun je messen toevoegen of omwisselen.

Je komt ook namen tegen als universeel messenblok, borstelhouder of messenblok met staafjes. Ze werken allemaal volgens hetzelfde principe.

Borstelblok, sleuvenblok of magneethouder: de verschillen

Kort gezegd: een sleuvenblok is netjes als je een vaste set hebt die er precies in past. Een magnetische houder laat je messen zien en is snel schoon, maar houdt geen keramische messen vast. Een borstelblok zit daartussenin: je messen staan uit het zicht en je bent vrij in wat je erin zet. In Messenhouder, magneetstrip of messenblok zetten we alle manieren van opbergen uitgebreider naast elkaar.

Voor- en nadelen van een borstelblok

Voordelen

• Geen passende sleuf nodig. Smalle en brede lemmeten, Japanse en Europese vormen: ze kunnen door elkaar in hetzelfde blok.
• De snede blijft beschermd. De vulling houdt de lemmeten uit elkaar, zodat ze niet tegen elkaar of tegen ander metaal tikken.
• Je verzameling mag groeien. Koop je later een nakiri of een broodmes, dan hoef je geen nieuw blok te kopen.
• Lucht kan erdoor. Tussen de haren van een borstelvulling kan lucht stromen, wat helpt voorkomen dat er vocht in het blok blijft hangen.
• Geen losse messen in de la. Elk lemmet zit weggestopt en je pakt het mes altijd bij het heft.

Nadelen

• Kruimels en vocht gaan mee naar binnen. Wat aan een mes zit, komt in de vulling terecht. Zet messen dus alleen schoon en droog terug.
• Geen vast aantal plaatsen. Hoeveel messen erin passen, hangt af van de breedte van je lemmeten. Brede, zware hakmessen nemen veel ruimte in.
• De hoogte telt. Bij heel lange messen moet het lemmet grotendeels in het blok verdwijnen, dus let op de hoogte van het blok.
• Het staat op je werkblad. Heb je elke centimeter aanrecht nodig, dan is een houder aan de wand misschien handiger.

Welke messen passen in een borstelblok?

Bijna alle keukenmessen met een recht of licht gebogen lemmet: koksmessen, santokumessen, universele messen, schilmessen, broodmessen, trancheermessen en fileermessen. Volgens de productbeschrijving houdt het Samura borstelblok in bamboestijl stalen én keramische messen van allerlei afmetingen vast, van een klein groentemes tot een groot santokumes of Europees koksmes.

Een paar aandachtspunten:

• Messen in Japanse stijl: steek ze recht naar beneden in het blok en trek ze er recht weer uit. Een harde, dun geslepen snede houdt niet van zijwaartse druk.
• Keramische messen: passen er goed in, omdat de vulling voorkomt dat het lemmet tegen een stalen mes tikt. Keramiek kan afbrokkelen bij een harde klap, dus laat het mes er niet in vallen. Meer over dit materiaal vind je bij onze keramische messen.
• Hakmessen en keukenbijlen: die zijn vaak te breed of te zwaar voor een borstelvulling. Bewaar ze liever apart.

Een vast aantal messen is er niet. Ter indicatie: de Samura Bamboo 5-delige messenblokset bewaart vier messen in één borstelhouder: een schilmes van 80 mm, een universeel mes van 125 mm, een trancheermes van 200 mm en een koksmes van 200 mm. Verdeel de messen over de hele vulling en zet ze niet allemaal in hetzelfde hoekje, dan raken de lemmeten elkaar niet.

De borstelblokken van SAMURA op een rij

In de collectie Messenblokken vind je vier lege borstelblokken. Ze verschillen in vulling, materiaal en afmetingen:

Welke past bij jou?

• Moet het blok rotsvast staan, ook als je er een mes met wat kracht uittrekt? Kies een van de twee uitvoeringen van staal en kunststof; die wegen ruim anderhalve kilo.
• Weinig ruimte onder de bovenkastjes? Het borstelblok met flexibele staafjes is met 180 mm het laagste en ook het lichtste.
• Bewaar je ook keramische messen? Bij het blok in bamboestijl vermeldt SAMURA uitdrukkelijk dat de borstel stalen en keramische messen uit elkaar houdt.
• Houd je van een zachte afwerking? Het blok met soft-touchcoating is met 225 mm het hoogste van de vier.

Liever een houder waarop je je messen ziet staan? De Samura Road Block is een vrijstaande magnetische messenhouder van gepoedercoat staal voor maximaal zeven messen.

Een borstelblok schoonhouden

De belangrijkste regel staat ook in de onderhoudsadviezen van SAMURA: was je messen met de hand met niet-schurende materialen en droog ze af voordat ze terug in het blok gaan. Een nat of vies mes brengt vocht en etensresten in de vulling, en daar beginnen de meeste hygiëneproblemen.

Verder helpt dit:

1. Haal de messen eruit, houd het blok ondersteboven boven de gootsteen of de afvalbak en klop het voorzichtig uit, zodat kruimels eruit vallen.
2. Kan de vulling eruit (dat staat in de handleiding van je blok), spoel haar dan met warm water en een beetje afwasmiddel en laat haar helemaal drogen voordat je haar terugzet.
3. Neem de buitenkant af met een vochtige doek en droog na.
4. Zet het blok niet pal naast de gootsteen of de waterkoker, waar het steeds spatwater krijgt.

Zo gebruik je je borstelblok het best

• Pak een mes altijd bij het heft, zowel bij het insteken als bij het uitnemen.
• Zet de messen niet te dicht op elkaar, maar verdeel ze over de hele vulling.
• Test de scherpte nooit met je vingers. SAMURA raadt aan dat met een stuk papier te doen.
• Een blok beschermt de snede, maar houdt haar niet scherp. Zet je messen regelmatig aan; hoe dat werkt, lees je in Aanzetstaal: wat doet het en hoe gebruik je het goed?

Veelgestelde vragen over het borstelblok

Worden messen bot in een borstelblok?

Niet door het blok zelf: de kunststof vulling is veel zachter dan staal of keramiek. Wat een snede wel aantast, is contact met andere messen of metalen voorwerpen, en dat voorkomt de vulling juist. Messen worden vooral bot door gebruik. Waarom dat zo is, lees je in Waarom messen bot worden en wat de oorzaak is.

Is een borstelblok hygiënisch?

Ja, zolang je alleen schone en droge messen terugzet en het blok af en toe uitklopt. Bij een borstelvulling kan bovendien lucht tussen de haren door, waardoor vocht minder snel blijft hangen dan in de smalle sleuven van een dicht houten blok.

Wat is het verschil tussen een borstelvulling en flexibele staafjes?

Een borstel bestaat uit veel dunne haren, staafjes zijn dikker en er zijn er minder van. Het principe is hetzelfde: er zijn geen vaste sleuven en elk mes zoekt zijn eigen plek. Bij SAMURA is het blok met staafjes lager en lichter dan de blokken met een borstel.

Kan een broodmes of fileermes in een borstelblok?

Ja. Lange, smalle lemmeten glijden makkelijk tussen de haren door. Kijk bij heel lange messen wel naar de hoogte van het blok, zodat het lemmet er grotendeels in verdwijnt.

Is een messenset met borstelblok een goed alternatief?

Als je nog geen goede messen hebt wel. Je krijgt dan meteen een basisuitrusting en een plek om ze te bewaren. Heb je al messen waar je graag mee werkt, dan is een leeg borstelblok logischer. Bekijk de messensets voor sets met blok.