Komplet noży kuchennych – w bloku czy bez? Jak wybrać

Komplet noży kuchennych najlepiej wybierać według składu, nie liczby elementów: większości domów wystarczą trzy noże (do obierania, uniwersalny oraz szefa kuchni lub santoku), a czwartym, który często się przydaje, jest nóż do chleba. Blok to wygodne przechowywanie, nie miara jakości. Warto go wziąć, jeśli masz miejsce na blacie i chcesz mieć wszystko w jednym miejscu. Jeśli wolisz sam wybrać stojak, kup zestaw noży bez bloku, a przechowywanie dobierz osobno.

Dobrze dobrany komplet przyspiesza gotowanie. Źle dobrany zajmuje blat podobnymi do siebie nożami, których nikt nie używa. Dlatego najpierw zdecyduj, co będziesz kroić, a dopiero potem, gdzie noże mają stać.

Komplet noży kuchennych: w bloku czy bez

Noże w bloku załatwiają od razu dwie sprawy: skład i przechowywanie. Płacisz jednak za konkretny zestaw noży i konkretny stojak, nawet jeśli któryś z tych elementów nie do końca ci odpowiada.

Noże w bloku w ofercie SAMURA

W katalogu SAMURA są trzy gotowe komplety. Golf z blokiem to trzy noże: do obierania 98 mm, uniwersalny 158 mm i szefa kuchni 221 mm. Bamboo z blokiem to cztery noże – do obierania 80 mm, uniwersalny 125 mm, do plastrowania 200 mm i szefa kuchni 200 mm – ze stojakiem z wkładem szczotkowym. Największy, Mojo z blokiem, to pięć noży, musat i nożyczki kuchenne w drewnianym stojaku. We wszystkich trzech ostrza są ze stali nierdzewnej AUS-8 o twardości 58–59 HRC. Dostępność tych zestawów się zmienia, więc sprawdź ją na stronie produktu.

Jak złożyć własny komplet z blokiem

Jeśli gotowy komplet ci nie odpowiada, wystarczy dobrać dowolny zestaw i osobny blok. Blok z wkładem szczotkowym w stylu Bamboo ze stali nierdzewnej i tworzywa ma 220 mm wysokości i podstawę 110 × 110 mm. W takim bloku nie ma stałych szczelin: nóż wsuwasz w wolne miejsce, a szczotka oddziela ostrza od siebie, dlatego mieszczą się w nim noże o różnych kształtach, od małego noża do warzyw po duży santoku. Taki sposób przechowywania zaleca sama SAMURA. Szczotka przepuszcza też powietrze, co pomaga zapobiegać gromadzeniu się wilgoci w bloku. Więcej modeli znajdziesz w kategorii stojaki.

Co sprawdzić w samym bloku

Blok powinien być stabilny, bo noże wyjmujesz z niego jedną ręką, często w trakcie krojenia. Sprawdź wymiary i wagę: cięższy blok stoi pewnie i nie przesuwa się przy wyjmowaniu noża. Zmierz też miejsce pod szafkami, w którym blok ma stanąć. Pamiętaj, że rękojeści wystają ponad jego górną krawędź, a nóż wyjmuje się pionowo do góry.

W blokach ze stałymi szczelinami zwróć uwagę na ich liczbę i długość. Nóż szefa kuchni powinien wejść swobodnie, bez ocierania krawędzią o ściankę przy każdym ruchu. Ciasne, wilgotne szczeliny są też trudne do wyczyszczenia, dlatego wkładaj tam wyłącznie suche ostrza. Jeśli kupujesz blok na noże z różnych kompletów, wygodniejszy okaże się wkład szczotkowy.

Ciekawą alternatywą jest Road Block, czyli wolnostojący stojak magnetyczny na maksymalnie siedem noży. Zalety i wady obu rozwiązań porównuje tekst uchwyt magnetyczny czy blok na noże. Jest też trzecie wyjście: 8-częściowy zestaw Harakiri ma pięć noży, musat, nożyczki kuchenne 4 w 1 i uchwyt magnetyczny zamiast bloku.

Ile noży powinien mieć dobry komplet

Dobry komplet nie musi liczyć tuzina noży. Podstawową pracę wykonują trzy lub cztery rodzaje, a kolejne warto dodawać dopiero pod konkretne potrzeby:

• Nóż szefa kuchni lub santoku – główne narzędzie do codziennej pracy w kuchni. Zaokrąglona krawędź noża szefa kuchni ułatwia krojenie ruchem kołyskowym, a santoku z płaską krawędzią pasuje do krojenia ruchem pchającym.
• Nóż uniwersalny – kanapki, ser, wędliny, cytrusy i wszystko, do czego duży nóż byłby przesadą.
• Nóż do obierania – obieranie jabłek, oczyszczanie truskawek, usuwanie oczek z ziemniaków.
• Nóż do chleba – skórka chleba na zakwasie, ciasta, dojrzałe pomidory.

Który zestaw do jakiej kuchni? Porównaj przykładowe zestawy:

Jeśli nie wiesz jeszcze, od czego zacząć, przeczytaj tekst jakich noży kuchennych potrzebuję. Większe zestawy znajdziesz w kategorii zestawy 4+.

Dobierz komplet do swojej kuchni

• Pierwsze mieszkanie. Trzy noże i prosty stojak wystarczą na lata codziennego gotowania, a pieniądze lepiej przeznaczyć na dobrą deskę i kamień.
• Rodzina i duże porcje. Rozważ cztery noże z dłuższym nożem do plastrowania lub komplet z nożem do chleba.
• Mała kuchnia. Trzy noże i uchwyt magnetyczny zajmą mniej blatu niż pojemny blok.
• Kuchnia wegetariańska. Zestaw z santoku i nakiri przyda się bardziej niż długi nóż do mięsa.

Dodatkowe noże – tylko do konkretnych zadań

Nóż do trybowania opłaca się, jeśli często przygotowujesz drób lub oddzielasz mięso od kości. Elastyczny nóż do filetowania daje lepszą kontrolę przy ościach i skórze ryb, a długi nóż do plastrowania tnie czysto pieczone mięso. Noże do steków mają sens, gdy często przyjmujesz gości, choć łatwiej dokupić je osobno. Więcej nie znaczy lepiej: kilka dobrych noży wygrywa z blokiem pełnym kompromisów.

Stal: na co zwrócić uwagę w komplecie

Stal decyduje o tym, jak nóż tnie, jak długo pozostaje ostry i ile wymaga troski. Nie ma jednego najlepszego materiału – liczy się kompromis dopasowany do twojej kuchni.

• Stal nierdzewna AUS-8. Podstawa wielu kompletów SAMURA. Dobrze znosi codzienne użytkowanie, a gdy krawędź się stępi, łatwo przywrócić jej ostrość na kamieniu.
• Stale AUS-10 i VG-10. Występują w seriach takich jak Reptile, Artefact czy Meteora. Dają twardsze ostrze, które dłużej trzyma ostrość, ale wymaga większej uwagi.
• Stal damasceńska. Komplety Damascus mają ostrza z 67 warstw stali. Sam wzór nie gwarantuje jednak jakości: liczy się stal krawędzi, hartowanie i geometria.
• Ceramika. Seria Inca ma ostrza z ceramiki cyrkonowej do owoców, warzyw i mięsa bez kości. To noże do określonych zadań, nie do wszystkiego, bo w porównaniu ze stalą są kruche.

Najlepiej, gdy wszystkie noże w komplecie są z tej samej stali, bo wtedy pielęgnuje się je tak samo. Różnice między stalami omawia poradnik VG10 czy AUS-8.

Nie myl ostrości z utrzymywaniem ostrości

Nóż naostrzony fabrycznie pierwszego dnia sprawia świetne wrażenie. Ważniejsze pytanie brzmi: jak długo pozostanie ostry, jak łatwo przywrócić mu ostrość i czy ostrze poradzi sobie z produktami, które przygotowujesz. Cienka krawędź tnąca pięknie sunie przez cebulę i zioła, ale może być bardziej podatna na wyszczerbienia, jeśli nieostrożnie używa się jej przy twardych kościach albo na szklanych deskach do krojenia.

Dobierz krawędź tnącą do zadania, a potem ją chroń. Używaj desek do krojenia z drewna lub dobrej jakości kompozytu. Unikaj zmywarki, w której wysoka temperatura, detergenty i kontakt ostrza z innymi przedmiotami mogą zaszkodzić zarówno stali, jak i rękojeściom. Przechowuj noże tak, aby ich krawędzie tnące nie obijały się o siebie w szufladzie.

Rękojeść musi pasować do pracy

Nóż może być wyjątkowo ostry, a mimo to źle leżeć w dłoni. Rękojeść powinna dawać pewny chwyt także wtedy, gdy dłonie są mokre lub tłuste. Drewno jest ciepłe w dotyku i ma rzemieślniczy charakter, ale wymaga ręcznego mycia i co jakiś czas natłuszczenia. Materiały takie jak G-10 są odporne na wilgoć, a stalowa rękojeść, jak w serii Bamboo, leży w dłoni zupełnie inaczej.

Liczy się też wyważenie. Jedni wolą środek ciężkości blisko bolstera, inni noże z ciężarem przesuniętym ku ostrzu. Cięższe noże dają poczucie siły, ale przy dłuższym krojeniu mogą męczyć dłoń. Lżejszym nożem często pracuje się szybciej, ale wybacza on mniej błędów.

Przechowywanie chroni krawędź tnącą

Ostry nóż luzem w szufladzie to prosta droga do uszkodzonej krawędzi i skaleczonej dłoni. Niezależnie od tego, czy wybierzesz noże kuchenne w bloku, czy uchwyt, trzymaj się kilku zasad:

• wkładaj do bloku tylko czyste i suche noże;
• pilnuj, by ostrza nie stykały się z metalowymi przedmiotami;
• przy uchwycie magnetycznym przykładaj nóż do magnesu najpierw grzbietem;
• w szufladzie używaj osobnych osłon na każde ostrze.

Pełne wskazówki znajdziesz w tekście jak przechowywać ostre noże.

Komplet musi być przede wszystkim ostry

Ostre noże są bezpieczniejsze, bo wchodzą w produkt przewidywalnie, zamiast się z niego ześlizgiwać. Musat prostuje lekko wygiętą krawędź między ostrzeniami, ale nie zastąpi ostrzenia. Kamienie dają największą kontrolę, choć wymagają wprawy, a ostrzałki są szybsze. Myj każdy nóż ręcznie, od razu wycieraj do sucha i nie zostawiaj go w zlewie. Mycie w zmywarce nie jest zalecane.

Kupuj mniej ostrzy, ale używaj ich intensywniej

Poważna kuchnia nie potrzebuje tuzina noży, by powstawały w niej doskonałe dania. Potrzebuje kilku dobrych ostrzy, które pasują do twojego sposobu gotowania, długo pozostają ostre i dobrze leżą w dłoni. Zacznij od podstawowego noża do wszystkiego, specjalistyczne narzędzia dokładaj dopiero wtedy, gdy uzasadniają to twoje nawyki, i zapewnij każdemu ostrzu właściwą pielęgnację. Efektem jest nie tylko ładniej wyglądający blat. To szybsze przygotowanie składników, czystsze cięcia i sprzęt gotowy do pracy, gdy zaczyna się prawdziwe gotowanie.

Najczęstsze pytania

Czy komplet noży w bloku to dobry prezent?

Tak, jeśli obdarowywana osoba ma miejsce na blacie. W przeciwnym razie lepszy będzie zestaw w pudełku prezentowym, np. Damascus lub Mo-V Stonewash.

Ile elementów powinien mieć zestaw noży w bloku?

Liczba elementów obejmuje też blok i akcesoria, więc sprawdzaj, ile w zestawie jest noży. Większości osób wystarczy od trzech do pięciu.

Czy blok z wkładem szczotkowym pomieści noże z innego kompletu?

Tak. Nie ma stałych szczelin, dlatego mieści noże stalowe i ceramiczne o różnych rozmiarach i kształtach.

Gdzie najlepiej postawić blok na noże?

Na stabilnym fragmencie blatu blisko deski, ale z dala od zlewu i kuchenki. Wilgoć i tłuste opary nie służą ani rękojeściom, ani samemu blokowi. Jeśli w domu są małe dzieci, wybierz miejsce poza ich zasięgiem, bo rękojeści stojące na brzegu blatu aż proszą się o złapanie. W takim wypadku lepiej sprawdzi się uchwyt zamontowany wyżej na ścianie.

Czy noże w bloku tępią się szybciej?

Nie, jeśli wkład nie ociera o krawędź. Wkład szczotkowy oddziela ostrza od siebie, a w bloku szczelinowym wkładaj nóż ostrożnie, bez przeciągania krawędzią po ściance.

Lepiej kupić komplet czy noże pojedynczo?

Komplet od pierwszego dnia zapewnia tę samą stal i takie same rękojeści. Kupując noże pojedynczo, lepiej dopasujesz każdy z nich do siebie. Możesz też zacząć od trzech noży i dokupować kolejne, gdy naprawdę ich zabraknie.