Ui snijden: zo snijd je een ui in blokjes, ringen en halve ringen

Ui snijden gaat het snelst en veiligst als je de ui eerst halveert van top naar wortel, de schil weghaalt en de wortel laat zitten: die houdt de laagjes bij elkaar. Leg de halve ui met de platte kant op de plank, maak voor blokjes eerst lengtesneden tot vlak voor de wortel en snijd daarna dwars. Voor ringen snijd je een hele, gepelde ui dwars in plakken; voor halve ringen doe je hetzelfde met een halve ui.

Zo simpel als het klinkt, zo vaak gaat het mis: schuivende laagjes, blokjes van drie maten en tranende ogen. Hieronder lees je stap voor stap hoe je een ui in blokjes, ringen, halve ringen en parten snijdt, welk mes prettig werkt en wat echt helpt tegen tranen.

Voordat je begint met ui snijden: mes, plank en greep

Drie dingen bepalen of het snijden soepel gaat:

• Een scherp mes. Een scherpe snede glijdt door de laagjes; een botte snede drukt ze plat en laat de ui wegschuiven. Glijdt je mes weg op de schil, dan is het tijd om te slijpen. Hoe je dat doet, lees je in Keukenmessen slijpen: zo doe je het stap voor stap.
• Een stabiele plank. Snijd op hout of kunststof, nooit op glas of het aanrecht. Leg een vochtige theedoek onder de plank als hij schuift. Welke plank je messen spaart, lees je in Welke snijplank is het best voor je messen?
• De klauwgreep. Krul de vingertoppen van je vrije hand naar binnen, zodat je knokkels tegen de zijkant van het lemmet rusten. Het lemmet kan dan nooit hoger komen dan je knokkels. Schuif je hand na elke snee een stukje terug.

Voor een ui is een koksmes van ongeveer 20 cm de logische keuze: het lemmet is hoog genoeg om je knokkels langs te laten glijden en lang genoeg voor een grote ui. Een santoku of nakiri werkt net zo goed, daarover verderop meer.

Stap voor stap: een ui in blokjes snijden

Dit is de snit die je het vaakst nodig hebt, voor soep, saus, stoofpot en gehakt. De truc zit in de wortel: die blijft tot de laatste snee zitten.

1. Top eraf, wortel eraan. Snijd het bovenste puntje van de ui af. Laat de wortelkant zitten, snijd hooguit de wortelharen weg.
2. Halveren. Zet de ui op het afgesneden vlak en snijd hem door de wortel in tweeën, van top naar wortel.
3. Pellen. Trek de droge schil en het eerste leerachtige laagje van beide helften. Dat gaat na het halveren veel makkelijker dan bij een hele ui.
4. Lengtesneden. Leg een helft met de platte kant op de plank, wortel van je af. Maak evenwijdige sneden van de top richting wortel, maar stop ongeveer een halve centimeter voor de wortel. De afstand tussen de sneden bepaalt de grootte van je blokjes: 3 mm voor fijne blokjes, 1 cm voor grove.
5. Eventueel horizontale sneden. Wil je heel regelmatige blokjes, houd het mes dan plat en maak een of twee sneden evenwijdig aan de plank, weer tot vlak voor de wortel. Bij een gewone ui kun je deze stap overslaan: de laagjes van de ui zijn al gebogen en vallen vanzelf in blokjes uiteen.
6. Dwars snijden. Snijd met de klauwgreep dwars op de lengtesneden, van de top naar de wortel toe. De blokjes vallen vanzelf los. Aan het eind houd je de wortel over; die gooi je weg.

Snijd je met een koksmes, houd de punt dan laag en laat het lemmet wiegen: de punt blijft op de plank, de hiel gaat op en neer. Met een nakiri of santoku snijd je juist recht naar beneden.

Ui in ringen en halve ringen snijden

Ui in ringen snijden

Voor ringen op een burger, in de frituur of op een salade snijd je een hele ui dwars. Snijd top en wortel er allebei af en pel de ui. Leg hem op zijn kant: een ronde ui rolt, dus snijd eerst een dun plakje van de zijkant af, zodat hij stabiel ligt. Snijd daarna met de klauwgreep plakken van 3 tot 5 mm en duw de ringen voorzichtig uit elkaar. Dunne ringen worden sneller zacht, dikke ringen blijven knapperig in de frituur.

Ui in halve ringen snijden

Halve ringen zijn de snit voor gebakken uien, salades en op een broodje. Halveer de gepelde ui van top naar wortel en leg een helft met de platte kant op de plank. Snijd nu dwars, dus loodrecht op de lijn van top naar wortel, in plakjes van de dikte die je wilt. Elk plakje valt uiteen in halve ringen. Wil je sliertjes die mooi met de draad meelopen, voor een salade of om te karamelliseren, snijd dan niet dwars maar in de lengte, van top naar wortel.

Ui in parten snijden

Parten gebruik je in de oven, op de barbecue of in een stoofpot waarin de ui zichtbaar mag blijven. Halveer de gepelde ui door de wortel en laat een stukje wortel aan elke helft zitten. Leg de helft met de platte kant op de plank en snijd hem in de lengte in twee, drie of vier parten, steeds door de wortel. Zo blijven de laagjes van elk part aan elkaar en vallen ze in de pan niet uit elkaar.

Rode ui snijden

Een rode ui snijd je net zo als een gele, alleen gebruik je hem vaker rauw. Snijd dan zo dun mogelijk: halve ringen of lengtesliertjes van 1 tot 2 mm. Hoe dunner de snit, hoe milder de smaak in een salade.

Lente-ui snijden

Snijd van een lente-ui eerst de wortelharen en het slappe uiteinde van het groen af. Leg twee of drie stengels naast elkaar en snijd ze dwars in dunne ringetjes, van het wit naar het groen. Het wit en lichtgroen gebruik je om mee te bakken, het donkergroen strooi je rauw over het gerecht. Wil je lange, dunne sliertjes voor een garnering, snijd de stengels dan eerst in stukken van 5 cm, dan in de lengte doormidden en daarna in reepjes.

Welke snit voor welk gerecht?

Ui snijden zonder tranen: wat echt helpt

Bij het snijden komen uit de beschadigde cellen van de ui prikkelende stoffen vrij die je ogen laten tranen. Hoe minder je de cellen plet en hoe korter de ui open op de plank ligt, hoe minder last je hebt. Dit zijn de dingen die in de praktijk het verschil maken:

• Een scherp mes. Een scherpe snede snijdt de cellen door in plaats van ze te pletten. Dit is de belangrijkste maatregel, en ook de reden dat ervaren koks minder huilen: ze snijden sneller en met een scherper mes.
• De wortel als laatste. Rond de wortel zitten de meeste prikkelende stoffen. Laat hem zitten tot de laatste snee en snijd hem niet fijn.
• Een koude ui. Een ui die een half uur in de koelkast heeft gelegen, geeft minder damp af. Snijd hem wel meteen, voordat hij weer op temperatuur is.
• Tempo en ventilatie. Snijd zonder onderbreking, zet de afzuigkap aan of open een raam en schuif de gesneden ui meteen in een kom of de pan.

De bekende hacks, zoals een lepel in je mond of een kaars naast de plank, doen geen kwaad, maar verwacht er geen wonderen van. Een scherp mes, de wortel intact laten en vlot doorwerken leveren meer op.

Welk mes voor ui snijden: koksmes, santoku of nakiri?

Elk van deze drie messen snijdt een ui goed. Het verschil zit in de beweging die je prettig vindt en in wat je verder in de keuken doet.

Bij zowel het Mo-V koksmes als het Mo-V nakirimes staat 'uien in blokjes snijden' uitdrukkelijk als toepassing in de producttekst. Beide hebben een dubbelzijdig geslepen snede met een slijphoek af fabriek van 15–17°, een zwart heft van G-10 en een bolster van roestvrij staal. Twijfel je tussen de eerste twee, dan helpt Santoku of koksmes: welk mes past bij jouw manier van snijden? je verder. Het hoge, vlakke lemmet van de nakiri is ideaal voor wie dagelijks veel groente snijdt; meer daarover in Nakiri mes: het Japanse groentemes uitgelegd.

Een uiensnijder of hakmolen verkoopt SAMURA niet. Met een scherp mes snijd je een ui in minder tijd dan het schoonmaken van zo'n apparaat kost, en je bepaalt zelf de grootte van elk blokje.

Oefenen: van langzaam en netjes naar snel

Snelheid komt vanzelf, netheid niet. Begin met grote blokjes en een rustig tempo: je knokkels blijven tegen het lemmet en het lemmet blijft in contact met de plank. Zodra de blokjes gelijk van maat zijn, maak je de sneden dichter op elkaar. Dezelfde basis gebruik je voor wortel, prei en paprika; hoe je julienne, brunoise en andere standaardsnitten maakt, lees je in Snijtechnieken in de keuken: julienne, brunoise, chiffonade en meer.

Na het snijden: spoel het mes meteen af, was het met de hand en droog het af. Uiensap dat een avond op het lemmet blijft zitten, doet geen enkel staal goed.

Veelgestelde vragen over ui snijden

Hoe snijd je een ui zonder tranen?

Gebruik een scherp mes, laat de wortel tot de laatste snee zitten, leg de ui vooraf een half uur in de koelkast en werk vlot door met de afzuigkap aan. Trucs zoals een lepel in je mond helpen hooguit een beetje.

Hoe snijd je een ui in halve ringen?

Halveer de gepelde ui van top naar wortel, leg een helft plat op de plank en snijd dwars in plakjes van 2 tot 5 mm. Elk plakje valt uiteen in halve ringen.

Hoe moet je een ui snijden als beginner?

Halveer de ui door de wortel, pel hem, leg hem plat en snijd met de klauwgreep: vingertoppen naar binnen, knokkels tegen het lemmet. Begin met grote stukken en een rustig tempo; de fijne blokjes komen vanzelf.

Hoe snijd je een lente-ui?

Snijd de wortel en het slappe groen weg, leg twee of drie stengels naast elkaar en snijd ze dwars in dunne ringetjes. Voor sliertjes snijd je stukken van 5 cm eerst in de lengte doormidden en dan in reepjes.

Heb je een uiensnijder nodig?

Nee. Een scherp koksmes, santoku of nakiri snijdt een ui sneller dan een uiensnijder, in elke grootte die je wilt, en is in een paar seconden schoon. SAMURA verkoopt geen uiensnijders.