Welke snijplank is het best voor je messen? Hout, kunststof en bamboe vergeleken

Welke snijplank is het best voor je messen? Kies hout of kunststof. Een plank van kopshout of een goede kunststof plank geeft mee onder de snede, waardoor je mes langer scherp blijft. Bamboe is harder en stompt sneller af, en glas, marmer en leisteen maken een scherpe snede in een paar halen bot. Snijd je veel rauw vlees of vis, neem dan een kunststof plank die je heet kunt afwassen, en gebruik hout voor groente, brood en kruiden.

Dat is de korte versie. Hieronder vergelijken we de materialen op wat ze met je snede doen, hoe hygiënisch en praktisch ze zijn en welk onderhoud ze vragen. Eerlijk is eerlijk: SAMURA verkoopt zelf alleen dunne snijplanken van TPU, geen houten of bamboe planken. Dit overzicht is dus bedoeld om je te helpen kiezen, ook als je uiteindelijk ergens anders een plank koopt.

Welke snijplank spaart je messen het meest?

Het principe is simpel: hoe zachter en veerkrachtiger het oppervlak, hoe minder je snede te lijden heeft. Bij elke snee raakt de snede de plank. Op een hard oppervlak buigt of breekt die dunne lijn staal telkens een heel klein beetje, en na een paar weken voel je het verschil. Op een plank die iets meegeeft, zakt de snede er net in en blijft hij heel.

Daarom adviseert SAMURA bij elk mes hetzelfde: snijd op houten of kunststof snijplanken en nooit op glas. Meer over wat een snede bot maakt lees je in Waarom messen bot worden en wat de oorzaak is.

Snijplanken vergeleken

Hout: kopshout of langshout

Hout is de klassieker, en niet zonder reden. Het geeft mee onder de snede, het is stil en het voelt prettig aan. Toch is de ene houten plank de andere niet.

• Kopshout bestaat uit blokjes die met de vezels rechtop zijn verlijmd. De snede glijdt tussen de vezels in plaats van ze door te snijden, en die sluiten zich daarna grotendeels weer. Dat is het vriendelijkste oppervlak voor je messen, en de beste ondergrond voor zwaar hakwerk. Kopshoutplanken zijn wel dik en zwaar, en ze vragen het meeste onderhoud.
• Langshout heeft de vezels in de lengte. Zo'n plank is dunner, lichter en ook prima voor je messen, maar sneden blijven beter zichtbaar en hij kan bij veel vocht eerder kromtrekken.

Kies bij voorkeur een dichte, niet te harde houtsoort, zoals beuken-, eiken-, noten- of esdoornhout. Een houten plank hoort niet in de vaatwasser en niet in een bak water: hij kan barsten of kromtrekken.

Bamboe: duurzaam, maar hard voor je snede

Bamboe groeit snel en zo'n plank is licht en stevig. Voor je messen is het minder ideaal. Bamboe is technisch gezien een gras met harde vezels, en de planken worden uit veel stroken verlijmd. Daardoor is het oppervlak harder dan bij de meeste houtsoorten, en dat merk je aan een snede die sneller afstompt. Voor af en toe een citroen of een stuk kaas is dat geen probleem. Snijd je elke dag met een dun, hard lemmet, dan is hout of kunststof de betere keus.

Kunststof: praktisch en goed schoon te houden

Een kunststof plank van polyethyleen (PE) is licht, makkelijk te hanteren en zacht genoeg voor je snede. Het grote voordeel: je kunt hem heet afwassen. Daarom kiezen veel mensen kunststof voor rauw vlees, gevogelte en vis. Gekleurde planken helpen om rauw en bereid voedsel gescheiden te houden.

Het nadeel is dat sneden in kunststof niet dichtgaan. Een oude plank vol diepe krassen is lastiger schoon te krijgen en wordt ruw onder je mes. Is het oppervlak flink beschadigd, vervang de plank dan.

TPU: dun en elastisch

TPU, thermoplastisch polyurethaan, is een elastische kunststof. Daar maakt SAMURA zijn snijplanken van. De Samura TPU-snijplank meet 380 × 250 mm en is maar 2 mm dik. Het lemmet zakt zacht in het materiaal in plaats van op een hard oppervlak te stuiten, wat de snede beschermt. Het materiaal is slijtvast en de plank past dankzij het dunne profiel in een la. In de collectie staat de rode uitvoering; dezelfde plank bestaat ook in zwart en violet. Je vindt hem bij de snijplanken.

Een dunne plank is wel iets anders dan een zware houten plank: voor hakken met een hakmes of het uitbenen van een kip is een dik, stevig blok prettiger. Voor het dagelijkse snijwerk met een koksmes of santoku werkt een TPU-plank prima.

Glas, marmer en leisteen: alleen om op te serveren

Ze zien er mooi uit en zijn makkelijk af te nemen, maar als snijplank zijn ze funest. Het oppervlak geeft niet mee, het mes glijdt makkelijker weg en de snede wordt in een paar halen bot of breekt zelfs uit. Gebruik zulke platen om kaas of hapjes op te serveren, en snijd op hout of kunststof.

Welke snijplank past bij welk mes?

• Japanse messen met een harde, dunne snede. Kies kopshout, zacht langshout, kunststof of TPU. Een harde snede is gevoeliger voor uitbreken op een harde ondergrond. Wat Japanse messen zo hard en dun maakt, lees je in Samurai mes: zwaard of Japans keukenmes? en in onze gids over Japanse messen.
• Keramische messen. Keramiek is hard maar bros. Een elastische plank zoals TPU is hier een logische keus; de SAMURA-plank is daar ook voor bedoeld. Bekijk de keramische messen.
• Hakmessen. Hak op een dikke, zware plank van kopshout of een stevig kunststof blok dat niet verschuift. Meer daarover lees je in Hakmes: zo kies en gebruik je er een.
• Broodmessen en messen met een kartel. Die zijn minder gevoelig, maar ook hier spaart hout of kunststof de punten van de kartels.

Maat en stevigheid

Een plank moet groter zijn dan je denkt. Als vuistregel is hij minstens zo lang als het lemmet van je grootste mes, liefst langer, zodat je kunt snijden zonder over de rand te gaan. Voor een koksmes van 20 cm werkt een plank van ongeveer 40 × 25 cm prettig. Leg een vochtige doek of een antislipmatje onder een plank die schuift: een plank die wegglijdt, is gevaarlijker dan een bot mes.

Heb je de ruimte, neem er dan twee: een houten plank voor groente, brood en kruiden, en een kunststof plank voor rauw vlees en vis.

Onderhoud: zo blijft je snijplank in orde

• Hout en bamboe: afwassen met warm water en een beetje afwasmiddel, rechtop laten drogen en af en toe insmeren met voedselveilige olie. Nooit in de vaatwasser, nooit laten weken.
• Kunststof: heet afwassen en goed laten drogen. Vervang de plank als hij diep gekrast of vervormd is.
• Alle planken: maak de plank na rauw vlees of vis meteen schoon, voor je er iets anders op snijdt.

Een goede plank is de helft van het werk. De andere helft is een scherp mes: hoe je dat bijhoudt, lees je in Keukenmessen slijpen.

Veelgestelde vragen over snijplanken

Is een houten of een kunststof snijplank hygiënischer?

Beide zijn prima zolang je ze goed schoonmaakt en droog laat worden. Kunststof heeft als voordeel dat je hem heet kunt afwassen; daarom gebruiken veel mensen kunststof voor rauw vlees en vis en hout voor de rest.

Mag een houten snijplank in de vaatwasser?

Nee. Door de hitte en het lange nat worden kan hout barsten of kromtrekken. Was hem met de hand en laat hem rechtop drogen.

Is een bamboe snijplank slecht voor je messen?

Slecht is een groot woord, maar bamboe is harder dan de meeste houtsoorten en stompt een snede sneller af. Voor dagelijks gebruik met goede messen is hout of kunststof beter.

Waarom wordt mijn mes zo snel bot?

Vaak is het de ondergrond. Glas, steen, borden of een harde bamboe plank maken je snede veel sneller bot dan hout of kunststof.

Is de SAMURA-snijplank geschikt voor keramische messen?

Ja. De TPU-snijplank is gemaakt voor stalen én keramische messen; het elastische oppervlak beschermt de snede tegen beschadiging.