Dunschiller kiezen: recht, gekarteld of julienne?

Een dunschiller kiezen is vooral een kwestie van kijken wat je het vaakst schilt. Voor aardappelen, wortels en appels neem je een recht mesje, voor gladde, zachte schillen zoals die van tomaat, perzik of kiwi een gekarteld mesje, en voor dunne groentereepjes in salades of wokgerechten een juliennemesje. Twijfel je? Begin dan met een recht mesje, want daarmee doe je het meeste werk in een doorsneekeuken.

Een dunschiller lijkt een onbenullig keukenhulpje, tot je voor een zak aardappelen staat en merkt hoeveel verschil een goed mesje maakt. Hieronder lees je wat elk type goed kan, waar het tekortschiet en welke details er echt toe doen.

Recht, gekarteld of julienne: de verschillen op een rij

Recht mesje: de vaste kracht in de la

Een recht mesje is de dunschiller waar de meeste mensen mee opgroeien. De gladde snede glijdt onder de schil door en neemt een dun, egaal laagje mee. Dat werkt het best op stevige groente en vast fruit: aardappelen, wortels, pastinaak, knolselderij in stukken, appels en peren.

Met hetzelfde mesje maak je ook linten van wortel of courgette en krullen van harde kaas of chocola. Je hoeft alleen maar te trekken, dus dit is ook de makkelijkste dunschiller om mee te beginnen. De Samura dunschiller met recht mesje is van roestvrij staal en weegt 42 gram.

Gekarteld mesje: voor schillen die wegglijden

Een gekarteld mesje heeft in plaats van een gladde snijkant een rij kleine tandjes. Die pakken direct, ook op gladde schillen waar een recht mesje overheen schuift. Dat is precies wat je wilt bij een tomaat of perzik: je hoeft niet te drukken, dus het zachte vruchtvlees blijft heel. Ook bij kiwi en paprika scheelt het flink wat gepriegel. Zo hoef je tomaten niet eerst in kokend water te ontvellen, handig als je er maar een paar nodig hebt voor een salade of saus.

Het is hetzelfde principe als bij een gekarteld tomatenmes. De Samura dunschiller met gekarteld mesje heeft dezelfde maten als de rechte uitvoering en weegt 41 gram.

Juliennemesje: reepjes in plaats van schil

Een juliennemesje schilt eigenlijk niet, het is meer een kleine snijhulp. Op het mesje staat een rij tandjes die de groente tijdens het trekken in reepjes zo dun als een lucifer snijdt. Daarmee maak je in een paar halen wortelreepjes voor een Aziatische salade, courgettespaghetti of een garnering van komkommer.

Met een mes krijg je hetzelfde resultaat, maar dat kost veel meer tijd en oefening. Maak je regelmatig rauwkost of wokgerechten, dan verdient de Samura dunschiller met juliennemesje (45 gram) zijn plekje naast de rechte uitvoering. Voor gewoon schilwerk heb je er niets aan: hij haalt geen schil weg en snijdt alleen strepen in de groente.

Dunschiller kiezen: hier let je op

Naast het type mesje maken een paar kleine details het verschil tussen een schiller die je elke dag pakt en een die achter in de la verdwijnt.

• Beweegbaar of vast mesje. Een beweegbaar mesje kantelt mee met de vorm van de groente, zodat je bij rondingen minder schil en minder vruchtvlees verliest. Een vast mesje voelt strakker, maar vraagt meer stuurwerk van je pols.
• Links- of rechtshandig. Een mesje dat aan beide kanten is geslepen, gebruik je met beide handen en in beide richtingen. Dat is prettig, want een schiller die aan één kant snijdt, is voor linkshandigen vaak een crime.
• Oogjessteker. Het kleine puntje aan de zijkant van het mesje wip je in een aardappeloog, en met een draai is het eruit. Zonder steker moet je er telkens een schilmesje bij pakken.
• Materiaal van het mesje. Roestvrij staal kan goed tegen dagelijks gebruik op natte groente. Keramiek is een alternatief, maar kwetsbaarder als het valt.
• Gewicht en formaat. Een lichte, compacte schiller past in elke la en vermoeit je hand minder bij een grote portie.

De drie roestvrijstalen dunschillers van SAMURA zijn op deze punten gelijk: ze hebben een beweegbaar mesje dat aan beide kanten is geslepen, een oogjessteker aan de zijkant en een handvat van roestvrij staal, en ze meten 124 bij 52 bij 31 mm. Je kiest dus alleen het mesje. Alle uitvoeringen vind je bij de dunschillers.

Staal of keramiek?

Wil je geen staal, dan is er de Samura Inca-set met fruitmes en dunschiller. Beide onderdelen hebben een mesje van zirkoniumkeramiek en een zwart heft van ABS-kunststof met een zachte TPR-coating. Met de dunschiller schil je groente en fruit, en je schaaft er flinterdunne plakjes komkommer of andere zachte groente mee.

Keramiek vraagt wel om wat voorzichtigheid. Het kan afbrokkelen als het op tegels of marmer valt, en het is alleen bedoeld voor groente en fruit. Voor wie in één keer een kleine set voor fruit en groente wil, is dit een logische keuze. Wil je een schiller die tegen een stootje kan, dan zit je bij staal goed.

Zo schil je sneller en met minder verlies

Met een goede dunschiller is de techniek eenvoudig, maar een paar gewoontes schelen echt tijd.

1. Leg de groente goed in je hand. Houd een aardappel of wortel stevig vast, met je vingers uit de baan van het mesje.
2. Schil in twee richtingen. Bij een tweezijdig geslepen mesje trek je heen en duw je terug, zonder de schiller op te tillen. Dat scheelt bij wortels flink wat tijd.
3. Druk niet. Het mesje moet het werk doen. Neem je te veel mee, dan druk je te hard of houd je de schiller te steil.
4. Volg de vorm. Laat het beweegbare mesje meekantelen, dan hoef je de groente niet bij elke haal te draaien.
5. Schil boven een kom of de gft-bak. Dat scheelt een hoop schoonmaakwerk op het aanrecht.

Lange linten van wortel of courgette maak je het mooist als je de groente plat op de snijplank legt en de schiller in één keer over de lengte doortrekt. Bij juliennewerk geldt hetzelfde: lange, gelijkmatige halen geven de netste reepjes.

Dunschiller of schilmes: wat pak je wanneer?

De naam zet je op het verkeerde been, want een schilmes is lang niet altijd de beste keuze om mee te schillen. Op rechte vormen als wortels, aardappelen en komkommers is een dunschiller sneller en neemt hij minder mee. Een klein mes is in het voordeel zodra je precies moet werken: oogjes en plekjes wegsnijden, een citroen tot op het vruchtvlees schillen, een ananas bijwerken of het kroontje van aardbeien halen.

In de praktijk vullen ze elkaar aan. Wil je meer weten over die kleine messen, lees dan de gids voor schilmessen of bekijk de schilmessen. Voor het grotere snijwerk daarna kijk je bij de messen voor groente en fruit.

Schoonhouden en bewaren

Spoel je dunschiller na gebruik meteen onder de kraan, voordat zetmeel en stukjes schil opdrogen rond het mesje. Een afwasborstel komt daar beter bij dan een doekje, en je houdt je vingers uit de buurt van de snede. Droog hem daarna af, ook al is hij van roestvrij staal.

Bewaar de schiller zo dat het mesje niet los tussen ander bestek rammelt. Een bakje of vak in de la is genoeg. Merk je dat hij gaat haperen of dat je harder moet duwen, kijk dan eerst of er geen resten vastzitten. Blijft hij stroef, dan is het mesje bot geworden. Dat merk je het eerst bij een gladde schil, zoals die van een appel.

Veelgestelde vragen over dunschillers

Welke dunschiller is het meest veelzijdig?

Een recht mesje. Daarmee schil je het meeste wat in een gewone keuken voorbijkomt, en je maakt er ook linten en krullen mee. Schil je vaak tomaten, perziken of kiwi's, dan is een gekarteld mesje een goede aanvulling.

Kan ik met een gekartelde dunschiller ook aardappelen schillen?

Ja, dat kan. De tandjes pakken ook op een aardappel, al is de schil na afloop net wat minder glad dan bij een recht mesje. Wil je er maar één, kijk dan naar wat je het vaakst schilt.

Wat is het verschil tussen een juliennemesje en een rasp?

Een rasp geeft korte, ongelijke stukjes en er komt vaak ook wat vocht vrij. Een juliennemesje snijdt lange, losse reepjes die hun vorm houden, en dat is precies wat je wilt in een salade of wokgerecht.

Is een dunschiller geschikt voor linkshandigen?

Dat hangt af van het mesje. Is het aan beide kanten geslepen, dan werkt hij in beide handen. Dat geldt voor de drie roestvrijstalen dunschillers van SAMURA.

Kun je met een dunschiller ook kaas schaven?

Harde kaas lukt prima met een recht mesje, bijvoorbeeld voor krullen over pasta of salade. Voor plakken kaas op brood blijft een echte kaasschaaf handiger, omdat die breder is.